"Nowele" Henryka Sienkiewicza to klasyka polskiej literatury. Te krótkie pozytywistyczne utwory ukazują realia życia w drugiej połowie XIX wieku, jednak ich tematyka jest dość różnorodna. Książka, która ukazała się nakładem wydawnictwa Wilga, zawiera najbardziej znane nowele pisarza: "Janko Muzykant", "Latarnik"' "Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela", "Sachem", "Szkice węglem", "Za chlebem". Sienkiewicz pisał nowele we wcześniejszym okresie swojej twórczości, tj. w latach 70. i 80. XIX wieku. Dominują utwory o prześladowaniach Polaków przez zaborców, o próbach wynaradawiania. Jedną z nowel o takiej tematyce jest "Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela". Akcja utworu toczy się w zaborze pruskim. Bohaterem jest dziecko poddane procesowi wynaradawiania, które nie potrafiło sprostać wymogom niemieckiej szkoły. Z kolei "Bartek Zwycięzca" to nowela o młodym Polaku, który został wcielony do pruskiej armii. Gdy odkrył, że walczy przeciwko Polakom, opuścił armię i wrócił do rodzinnej wsi. Ludzie nie widzieli w nim bohatera. Bartek pogubił się, nikomu już nie wierzył... Sienkiewicz porusza w nowelach tematy biedy i zacofania oraz krzywdy dzieci. Wystarczy tu wspomnieć o "Janku Muzykancie". Część utworów pisarza to tzw. nowele amerykańskie, w których pisarz opisuje doświadczenia z podróży do Ameryki. Można do tych utworów zaliczyć "Sachema", "Latarnika" czy "Za chlebem". Poświęcone są losom emigrantów udających się do Ameryki w poszukiwaniu lepszego życia, losom emigrantów politycznych, jak Skawiński z "Latarnika", lub poruszają problem dyskryminacji Indian ("Sachem"). [lubimyczytac.pl]