Przełącz stan spisu treści Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki Artykuł Dyskusja Czytaj Edytuj Edytuj kod źródłowy Wyświetl historię Narzędzia Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki Ilustracja Autor Ignacy Krasicki Typ utworu powieść Wydanie oryginalne Miejsce wydania Warszawa Język polski Data wydania 15 marca 1776 Wydawca Michał Gröll Teksty w Wikiźródłach Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki – powieść Ignacego Krasickiego, datowana przez autora na 26 lutego 1775, opublikowana 15 marca 1776[1] w wydawnictwie Michała Grölla. Utwór uznawany jest za pierwszą polską powieść[2]. Forma utworu Powieść pisana jest w formie relacji pamiętnikarskiej głównego bohatera, mającej nadać utworowi cechy autentyzmu[3]. W tym samym celu utwór miał początkowo zawierać informację, że jego tekst został jedynie odnaleziony przez Krasickiego w apteczce w domu Pani Podczaszyny, jednak informacja ta nie została ostatecznie zawarta w drukowanej wersji powieści[4]. Nadaniu autentyczności służą również włączone w tekst inne formy gatunkowe, takie jak: list, przemówienie, inwentarz przedmiotów, znajdujących się na statku itp. Przedmowa utworu stanowi parodię charakterystycznego dla ówczesnych czasów zwyczaju poprzedzania tekstów literackich wstępami, w których autorzy przypochlebiają się czytelnikowi i usprawiedliwiają niedostatki utworu. Powieść składa się z trzech części (kompozycja trójkowa jest charakterystyczna również dla późniejszych powieści Krasickiego[5]), z których każda stanowi odrębny typ powieściowy: Księga pierwsza – opisuje dzieciństwo i edukację tytułowego bohatera, ma formę powiastki filozoficznej oraz powieści satyryczno-obyczajowej, z elementami robinsonady. Księga druga – opowiada o reedukacji bohatera na wyspie Nipu. Ma formę utopii. Księga trzecia – konfrontuje nowo nabytą wiedzę bohatera z realiami cywilizacji. Wykorzystuje konwencję powiastki filozoficznej oraz powieści obyczajowej i przygodowej [wikipedia.org]