Klęski żywiołowe […] stanowiły przecież rzeczywistość tym bardziej niebezpieczną, im słabsze były podstawy bytu nawiedzonej przez nie ludności. Zniszczenie zasiewów na polach lub zebranych już polonów, utrata krowy czy innych zwierząt domowych odbijały się najboleśniej tam, gdzie tych pól i tych plonów było niewiele, tyle, co na bieżące potrzeby. Najbardziej niszczycielskie były chyba powodzie. Czytamy o nich raz po raz w różnych rocznikach. W 1221 r. rozpadały się deszcze i wylewy wód trwały podobno przez trzy kolejne lata, powodując niszczenie pól, pomór bydła, a stąd tez kilkuletni głód i śmierć wielu ludzi w Polsce i w innych krajach. W 1253 r. od Wielkanocy aż do końca lipca „w porze żniw nocą i dniem bezustannie padał deszcz. I powstała taka wielka powódź, że ludzie żeglowali po polach i drogach. A gdy zżęto zboże, szukano pagórków dla złożenia plonów. Znajdowano też ryby w polach, łowiono w bruzdach i bajorach. ”[…] Potonęli ludzie, potonęły zwierzęta, woda porywała domy i młyny. Zgony biskupów polskich miały podobno następujące przyczyny: biskup wrocławski Walter miał umrzeć na kolkę, jego następca, Żyrosław, na febrę, która zabrała także poznańskiego Mrokotę oraz krakowskiego Iwona; poznański Radwan zmarł na jelita, jeden z biskupów wrocławskich na wątrobę, drugi zaś na kamienie, być może żółciowe; płocki Lupus umarł podobno na paraliż, jeden z jego następców, Jan, na podagrę, a kolejny pasterz tej diecezji Piotr, na jakąś chorobę płucną. Przeważają tu więc niedomagania układu pokarmowego, które, jeśli nie były istotną przyczyną tych zgonów, to widocznie w oczach potomnych uchodziły za typowe schorzenia dostojników kościelnych. Największą osobliwość stanowi jednak […] diagnoza dolegliwości będącej przyczyną śmierci biskupa wrocławskiego Wawrzyńca: „z ciągłego bowiem i nadmiernego wąchania róż nabawił się reumatyzmu, z którego nie mógł się wyleczyc”. / Nota wydawnicza/